Beata de Robien

Polskie korzenie

Urodzona w Krakowie, Beata de Robien dorastała w Polsce komunistycznej. Studiowała na Uniwersytecie Jagiellońskim, jednej z najstarszych uczelni Europy Środkowej, gdzie ukończyła filologię romańską i obroniła pracę doktorską poświęconą teatrowi Sławomira Mrożka.

W Krakowie związała się z legendarnym kabaretem literackim Piwnica pod Baranami — kultową siedzibą polskiej kontrkultury, słynącą z impertynencji wobec komunistycznego reżimu. To tam, w gronie poetów, aktorów i piosenkarzy, uczyła się sztuki opowiadania i utrzymywania uwagi publiczności.

Od teatru do przekładu

Po przeprowadzce do Francji podjęła studia na Sorbonie Paryskiej IV, gdzie obroniła DEA i doktorat poświęcony Teatrowi Absurdu — tematowi, który łączy obie jej kultury, francuską i polską, wokół Becketta, Ionesco, Mrożka i Różewicza.

Jako tłumaczka literatury i adaptatorka teatralna przekładała na polski Romaina Rollanda, Borisa Viana, Jeana Giraudoux i Jean-Claude’a Grumberga, a na francuski — polskich autorów takich jak Karol Irzykowski czy Tadeusz Różewicz. Ta podwójna praktyka — między dwoma językami, między teatrem a prozą — wpłynęła później na jej pisarstwo biograficzne: zamiłowanie do inscenizowania losów, wyczucie dialogu, poszukiwanie właściwego tonu.

Twórczość: Historia i kobiece losy

Beata de Robien zdecydowała się następnie pisać bezpośrednio po francusku, w swoim przybranym języku. Jej książki, wydawane przez Albin Michel i Fayard, eksplorują losy wybitnych postaci historycznych na styku intymności i Historii.

• Karzeł króla Polski (Albin Michel, 2012) — powieść historyczna, nagrodzona Grand Prix Biografii Académie française w 2013.
• Pasje Eleanor Roosevelt (Albin Michel, 2014) — biografia amerykańskiej Pierwszej Damy, wyróżniona nagrodą Culture et Bibliothèques Pour Tous.
• Romans o Polsce (Éditions du Rocher, 2015) — fresk historyczny obejmujący tysiąc lat polskiej historii.
• Przekleństwo Świetłany (Albin Michel, 2016) — biografia córki Stalina, oparta na archiwach odtajnionych przez CIA i FBI; nagroda Charles Oulmont 2017; przekład polski (Sonia Draga, 2018) i rumuński (Humanitas, 2018).
• Polska Fuga (Albin Michel, 2019) — powieść.

Jej kolejna biografia, Damy Kremla, poświęcona żonom przywódców bolszewickich, ukaże się nakładem wydawnictwa Fayard.

Polsko-francuski głos

Beata de Robien dzieli dziś swój czas między Paryż, Warszawę i Mayenne. Jej pisarstwo — skrupulatne w pracy z archiwaliami, wrażliwe w oddawaniu wewnętrznych głosów — łączy francuską rygorystyczność historyczną z zranioną pamięcią Europy Środkowej, z której się wywodzi. Bezpośredni związek z polską historią, znajomość języka rosyjskiego i źródeł sowieckich, kobiece spojrzenie na losy innych kobiet uwikłanych w mechanizmy władzy: oto wątki, które przenikają i scalają jej twórczość.